Krzyż Powstańców Styczniowych

Powstanie styczniowe zajmuje szczególne miejsce w historii Kazimierza Dolnego. Otóż walczący o wolną Polskę w 1863 r. proklamowali w mieście utworzenie Kazimierskiej Republiki Powstańczej. Wprawdzie ten zalążek państwowości przetrwał zaledwie tydzień, to ten fakt stanowi dla kazimierzan niekłamany powód do dumy.

Krzyż upamiętniający powstanie styczniowe znajduje się przy rozwidleniu ulicy Słonecznej na Albrechtówkę i drogę prowadzącą nad Wisłę obok starego kamieniołomu. Według opowieści, dokładnie w tym miejscu, 1 lutego 1863 r. pod drewnianym krzyżem proboszcz parafii w Kazimierzu Dolnym żegnał wycofujących się niepodległościowców.

Istnieje jeszcze druga wersja powstańczej historii. Otóż krzyż stanowił miejsce zbiórki oddziałów, które 8 lutego wydały bitwę armii rosyjskiej. Krwawe starcie miało miejsce pod Dwikozami, ok. 65 km od miasta. Powstańcy w sile ok. 800 - wszyscy (400) studenci Szkoły Rolniczej - Instytutu Politechnicznego w Puławach i włościanie z okolic Kazimierza Dolnego - byli mizernie uzbrojeni (określenie “XIX-wieczny sprzęt AGD” nie byłoby nadużyciem) i ponieśli druzgocącą klęskę.

W 1923 r. spróchniały krzyż zastąpiono nowym, na którym wyryto datę wybuchu powstania. 40 lat później, w setną rocznicę zrywu wyzwoleńczego, drewniane belki zastąpiła cementowa konstrukcja. Oba akty pamięci, to wynik działania rodziny Gilów: kolejno Aleksandra i jego syna Władysława. Krzyż zrewitalizowano w 2013 roku, dzięki czemu znów wygląda godnie.

Dodaj opinię

Ocena ogólna:        

Dla dwojga:        

Dla dzieci:        

Dla dorosłych:        

Dla seniorów:        

Komentarze (0)

Dodaj komentarz